مقدمه

پروفسور گريدي بوچ (Grady Booch) يكي از معروف‌ترين و شناخته شده‌ترين صاحبنظران در مورد مدل شيء گرا در جهان است. كتاب طراحي شيء گرا و كاربردها  كه در سال 1991 ميلادي توسط ايشان نوشته شده است، همچنان يكي از مشخص‌ترين متون درسي و يك مرجع عمومي براي تحليل، طراحي و برنامه سازي شيءگرا مي‌باشد.

فصل اول اين كتاب به موضوع پيچيدگي  در كل و پيچيدگي نرم‌افزار و نقش تفكيك ، تجريد  و سلسله مراتب  در برخورد با آن، مي‌پردازد.

در فصل دوم مدل شيءگرا  و اركان اصلي شامل تجريد، دربرگيري ، مؤلفه‌اي بودن  و سلسله‌مراتب و همچنين اركان فرعي آن شامل نوع‌بندي ، توازن يا هم‌وجودي  و ماندگاري  بيين شده است.

فصل سوم به شيءها ، كلاس‌ها  و ويژگي‌هاي آنها و همچنين به روابط مختلف بين شيءها، بين كلاس‌ها و بين شيءها و كلاس‌ها مي‌پردازد.

فصل چهارم حاوي موضوع طبقه بندي يا كلاس‌بندي ، ارتباط آن با مدل شيء، مشكلات كلاس‌بندي، روش‌هايي براي شناسايي و تعيين شيءها، كلاس‌ها و همچنين ارتباط و رفتار آنها با يكديگر (مكانيزم ) مي‌باشد.

فصل پنجم قواعد علامت‌گذاري براي چهار نمودار اصلي و دو نمودار كمكي را ارايه مي‌كند. نمودارهاي اصلي شامل نمودار كلاس ، نمودار شيء ، نمودار مؤلفه  و نمودار فرايند  مي‌باشد. نمودارهاي كمكي شامل دو نمودار تغيير حالت  و نمودار زماني  است.

در فصل ششم فرايند طراحي شيءگرا به‌عنوان يك فرايند فزاينده  و تكرارشونده  مورد بحث قرار گرفته و قدم‌هاي اصلي در اين راه مطرح شده است: شناسايي و تعيين شيءها و كلاس‌ها در سطحي از تجريد، شناسايي و تعيين معني  اين كلاس‌ها و شيءها، شناسايي و تعيين روابط بين اين كلاس‌ها و شيءها، و بالاخره پياده‌سازي اين كلاس‌ها و شيءها.
در فصل هفتم نكات عملي در طراحي شيءگرا، نقش اين روش در چرخه‌ي عمر نرم‌افزار و تأثير آن در مديريت نرم‌افزار مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

بقيه فصول كتاب بوچ (فصول هشتم تا سيزدهم) حاوي پنج كاربرد در زمينه‌هاي مختلف است، كه هر يك طي يك فصل توسط يك زبان شيءگرا ارايه شده است.

اين نوشتار ترجمه‌ي منتخبي از مطالب فصول اول تا هفتم كتاب بوچ است. منتخبي كه سعي شده است ساختار و اهداف اصلي بوچ را دربر داشته باشد. بخش “خلاصه”  از هر فصل به‌طور كامل ترجمه شده است. در عين حال در حاشيه متن عناويني نيز قيد شده است، به اين اميد كه متن را براي خواننده گوياتر نمايد. قواعد علامت‌گذاري UML  نيز كه بعدها توسط بوچ و همكارانش در مؤسسه‌ي غير انتفاعي OMG  به‌جاي علامت‌گذاري فصل پنج ارائه گرديد و اكنون عملاً به‌صورت يك استاندارد براي مدل‌سازي شيءگرا درآمده است، در قالب 7 فصل اضافه شده است.

الحمدلله‌ربّ‌العالمين
محسن صديقي مشكناني

فهرست

فصل 1: پيچيدگي، Complexity

فصل 2: مدل شيء، The Object Model

فصل 3: كلاس‌ها و شيءها، Classes & Objects

فصل 4: دسته‌بندي، Classification

فصل 5: علامت‌گذاري،The Notation

فصل 6: فرايند طراحي شيءگرا،The Process

فصل 7: نكات علمي، ragmatics